2. Onderwijsaanbod en ondersteuning

2.1 Onderwijsrichtingen en leerwegen

Op onze school kun je verschillende onderwijsrichtingen volgen, namelijk vmbo-havo-vwo, praktijkonderwijs en mbo‑voorbereiding. Samen met jou, je ouder(s)/opvoeder(s) en je school van herkomst kijken we waar wij jou bij kunnen ondersteunen bij en de vaardigheden aanleren voor een zo snel mogelijke weg terug naar onderwijs, werk of dagbesteding.

Binnen het voortgezet speciaal onderwijs werken we toe naar een uitstroomprofiel dat aansluit bij jouw perspectief. Het uitstroomperspectief wordt vastgelegd in je ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) en regelmatig met jou en je ouder(s)/opvoeder(s) besproken en bijgesteld.

Afhankelijk van jouw leerroute kun je toewerken naar een diploma, certificaten of een andere passende afronding van je schoolloopbaan in samenwerking met jouw school van herkomst of toekomst. Je wordt hierbij begeleid door docenten en andere professionals, zodat je goed voorbereid bent op de volgende stap.

2.2 Leerstofaanbod en methodieken

We werken met lesprogramma’s die aansluiten bij jouw niveau en tempo. Daarbij gebruiken we methodes die bewezen effectief zijn en die jou helpen om kennis en vaardigheden op te bouwen.

Op basis van zowel methodegebonden als methode-onafhankelijke toetsen, externe onderzoeken en gesprekken met jou en je ouder(s)/opvoeder(s), kijken we naar de mogelijkheden en onderwijsbehoeften. Het onderwijsaanbod van iHub voldoet aan de kerndoelen zoals deze door de overheid zijn omschreven.

Ons eigen aanbod bestaat uit de vakken Nederlands, rekenen, burgerschap, sociale vaardigheden en studie- en arbeidsvaardigheden.

Wij gebruiken de volgende methodes:

Binnen ons onderwijsaanbod staat een doorlopend integraal dagprogramma (DID) centraal, waarin zowel aandacht is voor basisvaardigheden als voor de brede ontwikkeling van leerlingen. Naast ons eigen aanbod werken we met lesstof van de stamschool. Hierover maken wij vooraf duidelijke afspraken, zodat het onderwijs goed op elkaar aansluit en leerlingen gericht kunnen blijven werken aan hun eigen leerdoelen.

Het schoolprogramma is opgebouwd uit een ochtend- en een middagdeel. In de ochtend ligt de nadruk op basisvaardigheden zoals taal, rekenen en burgerschap. Daarnaast werken leerlingen aan leergebiedoverstijgende kerndoelen, met aandacht voor studievaardigheden en sociale vaardigheden. Voor de sociaal-emotionele ontwikkeling maken we gebruik van de methode Leefstijl.

Wij werken met leerlingen van verschillende leeftijden en niveaus, zowel binnen de groep als individueel. Daarom stemmen wij het onderwijs zoveel mogelijk af op de onderwijsbehoeften van iedere leerling. Bij de start maken we gebruik van de JIJ!-toetsen voor Nederlands en rekenen om het niveau bij start plaatsing in kaart te brengen. Op basis hiervan stellen we een passend en op maat gemaakt programma samen, waarbij we differentiëren in instructie, leertijd en aanbod.

Ons onderwijs wordt vormgegeven vanuit duidelijke pedagogische en didactische uitgangspunten. We werken met Expliciete Directe Instructie (EDI), waarbij lessen gestructureerd zijn opgebouwd met heldere doelen, stapsgewijze uitleg en regelmatige controle op begrip. Daarnaast werken wij vanuit traumasensitief onderwijs (TSO), waarbij we oog hebben voor de invloed van ervaringen op gedrag en ontwikkeling en ons handelen hierop afstemmen. In het omgaan met spanningen en conflicten vormt Geweldloos Verzet de basis voor de-escalerend handelen, waarbij de focus ligt op het behouden van de relatie, het bieden van veiligheid en het voorkomen van machtsstrijd.

Onze werkwijze is gebaseerd op Handelingsgericht Werken (HGW). De onderwijsbehoeften van de leerling staan centraal en we stemmen het onderwijs af in nauwe samenwerking met ouders. We werken doelgericht en planmatig aan de ontwikkeling van leerlingen, met aandacht voor zowel cognitieve als sociaal-emotionele groei. Daarbij richten we ons nadrukkelijk op positieve aspecten en mogelijkheden. Door onze systematische en transparante werkwijze creëren we een veilige, voorspelbare en stimulerende leeromgeving waarin iedere leerling zich optimaal kan ontwikkelen.

2.3 Inrichting onderwijsprogramma en vakoverstijgende programmaonderdelen

Tijdens het verblijf op Schakenbosch bieden wij onderwijs dat aansluit bij de situatie, het niveau en de verblijfsduur van de leerling. Op Schakenbosch Onderwijs & Werk worden zorg en onderwijs gecombineerd. Iedere jongere heeft een individueel doorlopend integraal dagprogramma (DID) van 08.00 tot 20.00 uur. We zorgen voor rust, structuur en duidelijkheid, zodat leerlingen kunnen werken aan hun ontwikkeling op het gebied van leren, gedrag en zelfstandigheid.

Leerlingen volgen onderwijs in vakken zoals Nederlands, rekenen/wiskunde, burgerschap, sociale en maatschappelijke vaardigheden, bewegen en creatieve vakken. De basisvaardigheden (taal, rekenen, burgerschap en digitale vaardigheden) krijgen dagelijks nadrukkelijk aandacht, zodat leerlingen een stevige basis ontwikkelen en behouden. Daarnaast besteden we bewust aandacht aan leren leren: leerlingen oefenen met plannen, zelfstandig werken, samenwerken, doorzetten en het omgaan met feedback. Deze vaardigheden worden in alle lessen geïntegreerd aangeboden.

Naast de vakken bieden we vakoverstijgende programma’s aan, zoals mentorlessen, sociale vaardigheidstraining via Leefstijl, talentontwikkeling en projectmatig werken. In de ochtend ligt de focus op de basisvaardigheden en leergebiedoverstijgende doelen, terwijl in de middag ruimte is voor talentontwikkeling, het werken aan lesstof van de stamschool en mentortijd, waarin leerlingen werken aan hun portfolio (Sterik) en reflecteren op hun ontwikkeling.

Het onderwijs wordt verzorgd door een team van professionals, waaronder docenten, onderwijsassistenten, praktijkdocenten (zoals sport, techniek en creatieve vakken), onderwijsspecialisten, gedragswetenschappers, loopbaanspecialisten en jobcoaches. Zij werken nauw samen met Schakenbosch Zorg om onderwijs en begeleiding goed op elkaar af te stemmen.

De ontwikkeling van leerlingen wordt systematisch gevolgd op drie kerngebieden: aanwezigheid, gedrag en werkhouding. Deze vormen de basis voor het pedagogisch-didactisch handelen en voor het stellen van concrete leerdoelen. De voortgang wordt vastgelegd en regelmatig besproken met leerlingen, ouders/opvoeders en betrokken partners, onder andere via mentorgesprekken en evaluatiemomenten.

Leerlingen starten met een instroomtraject, waarna zij een passend onderwijsprogramma volgen, variërend van praktijkonderwijs tot onderwijs op maat (vmbo t/m gymnasium) of voorbereiding op het MBO.

Een goede samenwerking met de stamschool is essentieel. Er is regelmatig contact over de voortgang en het schoolwerk, zodat het onderwijsprogramma blijft aansluiten en de overgang terug naar de stamschool of een vervolgplek zo soepel mogelijk verloopt. Ook na uitstroom blijft Schakenbosch betrokken bij de nazorg.

2.4 Ontwikkelingsperspectiefplan (OPP): opstellen, evalueren, betrokkenen

Wanneer jij start bij ons op school, stellen we binnen zes weken samen met jou en je ouder(s)/opvoeder(s) een ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) op. In dit plan staat waar we samen naartoe werken, welke onderwijsdoelen je kunt behalen, welke ondersteuning je nodig hebt en wat het verwachte uitstroomniveau is. Het plan wordt opgesteld door de gedragswetenschapper, onderwijsspecialist, loopbaanspecialist en instroomdocent/en of mentor.

Het OPP helpt ons om het onderwijs zo goed mogelijk af te stemmen op jouw ontwikkeling. We werken daarbij met leerlijnen en doelen die passen bij jouw mogelijkheden. Om te bepalen wat jij nodig hebt, gebruiken we informatie uit toetsen (zowel methodegebonden als methode-onafhankelijke), eventuele externe onderzoeken en gesprekken met jou en je ouder(s)/opvoeder(s) en stamschool. Het OPP wordt minimaal één keer per jaar samen met jou en je ouder(s)/gezaghebbende(n) besproken, geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. De doelen uit jouw OPP worden voor elke schoolvakantie geëvalueerd door jou en je mentor. Als er sprake is van een ingroeiplan of onderwijstijdverkorting, wordt deze maandelijks geëvalueerd door de gedragswetenschapper en de mentor. Daarnaast worden jouw ontwikkeling en vorderingen regelmatig besproken binnen de Commissie voor Begeleiding (CvB). Op basis daarvan kijken we of het onderwijs en de ondersteuning nog goed aansluiten bij wat jij nodig hebt.

2.5 Doorstroming, toetsing, examinering en voortijdig schoolverlaten

Binnen onze voorziening bieden wij een kortdurende interventie, waarin gericht wordt gewerkt aan de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van de leerling. Het doel is om leerlingen zo snel en passend mogelijk weer te laten aansluiten bij hun stamschool of, waar nodig, toe te leiden naar een passende vervolgplek.

Het onderwijsprogramma sluit nauw aan bij dat van de stamschool en wordt in afstemming met de stamschool vormgegeven. Wij werken intensief samen met de stamschool, de gemeente, het samenwerkingsverband en andere betrokken partners. Deze samenwerking zorgt voor een doorlopende en eenduidige lijn in begeleiding en onderwijs, gericht op een duurzame terugkeer of doorstroom.

Leerlingen starten in de instroomklas, waar het niveau op het gebied van onder andere Nederlandse taal en rekenen in kaart wordt gebracht. Gedurende het traject volgen wij de ontwikkeling van de leerling systematisch met behulp van observaties, toetsen, praktijkopdrachten en gesprekken. Hierbij maken wij gebruik van het leerlingvolgsysteem JIJ!. Op basis van deze gegevens en de afstemming met de stamschool wordt het onderwijsaanbod continu aangepast aan de behoeften en mogelijkheden van de leerling.

In sommige routes werken leerlingen toe naar een diploma via de stamschool. De voorbereiding op school- of staatsexamens vindt (deels) bij ons plaats, in nauwe samenwerking met de stamschool. De examens worden afgenomen op de stamschool. Indien nodig biedt een docent begeleiding op locatie, zodat de leerling zich optimaal kan richten op het examen.

Wij monitoren structureel de leerresultaten en de uitstroom van leerlingen. Hierbij analyseren wij onder andere doorstroom, terugplaatsing, uitstroom naar vervolgonderwijs of arbeid, slagingspercentages en het aantal leerlingen dat zonder diploma uitstroomt. Deze gegevens worden jaarlijks geëvalueerd en gebruikt ter verbetering van het onderwijs en de begeleiding.

Binnen ons onderwijs werken wij doelgericht toe naar een passende en duurzame vervolgplek. Afhankelijk van de ontwikkeling en mogelijkheden van de leerling kan sprake zijn van:

  • terugstroom naar de stamschool of een andere onderwijssetting;
  • doorstroom naar vervolgonderwijs, zoals het mbo;
  • uitstroom naar arbeid, al dan niet met ondersteuning;
  • dagbesteding, gericht op participatie en ontwikkeling;
  • vervolgvoorzieningen binnen de (jeugd)hulp of trajecten vanaf 18 jaar.

Indien terugkeer naar de stamschool haalbaar is, wordt dit zorgvuldig voorbereid in nauwe afstemming met de leerling, ouders/verzorgers en betrokken partners. Wanneer dit niet mogelijk blijkt, begeleiden wij de leerling naar een passende vervolgroute, afgestemd op een zo zelfstandig mogelijke toekomst.

2.6 Ondersteuningsdriehoek

We werken met een ondersteuningsdriehoek, waarbij jij, je ouder(s)/opvoeder(s) en de school nauw samenwerken. We bespreken regelmatig hoe het gaat, welke stappen je maakt en wat jij nodig hebt. Wij zijn een kortdurende interventie voor een doelgroep met veel verschillende onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. Daarom is het schoolprogramma bij ons altijd op maat, ongeacht de mate van ondersteuning.

2.6.1 Basisondersteuning: wat biedt de school standaard aan alle leerlingen

Op onze school krijgt iedere leerling een basisaanbod aan ondersteuning. Dit noemen we de basisondersteuning. Dit zijn de voorzieningen en vormen van begeleiding die voor alle leerlingen beschikbaar zijn binnen de school en binnen het samenwerkingsverband.

De basisondersteuning zorgt ervoor dat jij onderwijs krijgt in een veilige, duidelijke en ondersteunende omgeving. Dit betekent onder andere dat we werken met structuur in de klas, een voorspelbare dagindeling en duidelijke afspraken.

Binnen de basisondersteuning besteden we aandacht aan een veilig schoolklimaat, een goede relatie tussen leerlingen en medewerkers en een duidelijke pedagogische aanpak. We ondersteunen je bij het ontwikkelen van vaardigheden zoals samenwerken, omgaan met emoties, plannen en zelfstandig werken. Wanneer dat nodig is, kijken we samen hoe we het onderwijs of de begeleiding binnen de klas kunnen aanpassen.

Het onderwijs wordt gegeven in kleine groepen, meestal bestaande uit zes leerlingen. Dit maakt het mogelijk om persoonlijke aandacht te geven en beter te kunnen inspelen op je individuele behoeften. Het doel van dit kleinschalige onderwijsprogramma is om jou als leerling te ondersteunen in je ontwikkeling, je de tools te geven om je gedrag beter te begrijpen en te beheersen, en je voor te bereiden op een succesvolle terugkeer naar een onderwijssetting of een andere passende vorm van onderwijs of arbeid/dagbesteding.

De basisondersteuning krijgt concreet vorm in de manier waarop het onderwijs wordt ingericht en aangeboden. Er wordt gewerkt vanuit Expliciete Directe Instructie (EDI), waarbij lessen duidelijk zijn opgebouwd met heldere doelen, stapsgewijze uitleg en veel controle op begrip. Dit zorgt ervoor dat leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt en succeservaringen kunnen opdoen. Daarnaast vormt Traumasensitief Onderwijs (TSO) een belangrijke basis: medewerkers hebben oog voor de impact van ingrijpende ervaringen en stemmen hun handelen hierop af. Door middel van Leefstijl wordt actief gewerkt aan sociale vaardigheden en weerbaarheid. Geweldloos Verzet (GV) vormt de basis van het de-escalerend omgaan met spanningen en conflicten.

De schooldag kent een duidelijke opbouw met vaste lesmomenten, herkenbare routines en duidelijke verwachtingen. Leerlingen weten waar ze aan toe zijn, wat hen helpt om tot leren te komen. Ook in onverwachte situaties wordt zoveel mogelijk rust en duidelijkheid geboden. Wanneer een leerling het lastig vindt om naar school te komen, wordt de verbinding actief gezocht. De mentor/docent bezoekt de leerling op de woongroep en gaat met de leerling in gesprek om drempels te verlagen en motivatie te versterken. De nauwe samenwerking met de woongroepen maakt dat onderwijs en behandeling goed op elkaar aansluiten. Pedagogisch medewerkers kunnen waar nodig ondersteuning bieden vanuit de leefomgeving en opvoedrol van de leerling.

Binnen de basisondersteuning zijn verschillende professionals betrokken die ieder hun eigen expertise inbrengen. Mentoren en docenten vormen het eerste aanspreekpunt en begeleiden leerlingen dagelijks in hun ontwikkeling. Onderwijsondersteuners dragen bij aan maatwerk in de klas en extra ondersteuning waar nodig. Binnen de basisondersteuning op Schakenbosch Onderwijs en Werk bewaakt de onderwijsspecialist (OS) de kwaliteit van de inhoud van het onderwijs en fungeert de OS als schakel tussen onderwijs en externe partijen zoals het samenwerkingsverband. Ook heeft de OS een rol in het versterken van de pedagogisch-didactische kwaliteit van het team, bijvoorbeeld door het borgen van de ingezette methodieken zoals EDI. De gedragswetenschappers bieden inhoudelijke expertise op het gebied van gedrag, ontwikkeling en behandeling en denken mee over passende aanpakken. Er wordt handelingsgericht gewerkt: dit betekent dat er systematisch wordt gekeken naar wat een leerling nodig heeft om tot ontwikkeling te komen, welke factoren daarbij helpend of belemmerend zijn, en welke concrete acties daarop aansluiten. Samen met de leerling (en waar mogelijk ouders/verzorgers en netwerkpartners) worden doelen opgesteld, geëvalueerd en bijgesteld. Wanneer een leerling Schakenbosch verlaat, wordt er actief ingezet op een soepele terugkeer naar stamschool of het vinden van een passende vervolgschool, dagbesteding of werkplek. Hierbij is er nauwe samenwerking met de stamschool, leerplicht, het samenwerkingsverband en andere betrokken partijen. Er kan hiervoor gebruik gemaakt worden van overstapbegeleiding, waarbij de leerling een stem heeft en zelf kiest wie hem of haar begeleidt in de overgang naar stamschool of een vervolgplek.

Een veilig schoolklimaat vormt de basis voor al het handelen. Dit wordt vormgegeven door duidelijke regels, voorspelbaar gedrag van medewerkers en een respectvolle benadering van leerlingen. Vanuit methodieken zoals TSO, EDI en GV ligt de focus op relatie, vertrouwen en herstel. De veiligheid wordt ook systematisch gemonitord. Twee keer per jaar wordt een leerklimaatonderzoek afgenomen onder de leerlingen, waarin zij vragen beantwoorden over hun ervaringen op school. De uitkomsten hiervan worden gebruikt om het onderwijs en de ondersteuning verder te verbeteren en waar nodig aan te passen.

Leerlingen hebben daarnaast actief inspraak in het ondersteuningsaanbod. Via de jongerenraad (zie paragraaf 4.3), waarin zowel zorg als onderwijs vertegenwoordigd is, denken zij mee over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn, zoals de inrichting van de schoolbibliotheek of de behoefte aan ondersteuning.

2.6.2 Extra ondersteuning (intensieve/specialistische): aanvullende begeleiding, expertise, voorzieningen

Soms heeft een leerling meer ondersteuning nodig dan de basisondersteuning die alle leerlingen krijgen. In dat geval kan de school extra ondersteuning bieden. Deze ondersteuning is bedoeld om ervoor te zorgen dat jij zo goed mogelijk kunt leren en je prettig kunt ontwikkelen op school.

Er is geen vast moment waarop een leerling wordt aangemeld voor extra ondersteuning. In plaats daarvan is er sprake van een doorlopend proces van afstemming, waarbij steeds opnieuw wordt gekeken naar wat een leerling nodig heeft om zich optimaal te ontwikkelen. Hierbij wordt gekeken naar zowel de onderwijsbehoeften als de sociaal-emotionele en behandelgerichte behoeften van de leerling. De verschillende medewerkers binnen Schakenbosch Onderwijs en Werk zoals mentoren, docenten, onderwijsspecialisten, onderwijsondersteuners en gedragswetenschappers spelen hierin een actieve rol. Zij brengen ieder hun expertise in en zorgen er samen voor dat het programma uitvoerbaar en passend is in de dagelijkse onderwijspraktijk. Tegelijkertijd blijven wij met Schakenbosch Zorg afstemmen.

Extra ondersteuning kan op verschillende manieren worden georganiseerd. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit individuele begeleiding, extra ondersteuning in de klas of begeleiding door gespecialiseerde professionals binnen of buiten de school. De school kijkt steeds wat het beste past bij jouw ondersteuningsbehoefte.

Binnen de school werken verschillende deskundigen samen om leerlingen goed te begeleiden. De Commissie van Begeleiding (gedragswetenschappers en onderwijsspecialisten) werkt samen met jou, je netwerk, je stamschool, je mentor en docenten en betrokkenen vanuit Schakenbosch zorg om jouw tijd op Schakenbosch Onderwijs en Werk optimaal in te richten. De loopbaanspecialist denkt met jou en je ouder(s)/gezaghebbende(n) mee over passende vervolgstappen richting onderwijs of werk.

Als extra ondersteuning nodig is, bespreken we dit altijd samen met jou en je ouder(s)/opvoeder(s). De afspraken over de ondersteuning en de doelen waar we aan werken worden vastgelegd in jouw ontwikkelingsperspectiefplan (OPP). We evalueren regelmatig of de ondersteuning nog goed aansluit bij wat jij nodig hebt.

Extra ondersteuning

Voor sommige leerlingen sluit het reguliere programma nog niet voldoende aan bij hun belastbaarheid. In die gevallen wordt de onderwijstijd aangepast en waar mogelijk geleidelijk opgebouwd. Dit gebeurt via een zogenoemd ingroeiplan (zie paragraaf 8.9), waarin stap voor stap wordt toegewerkt naar een vollediger onderwijsprogramma.

Deze vorm van ondersteuning is met name bedoeld voor leerlingen die langere tijd geen onderwijs hebben gevolgd en/of nog moeten wennen aan het functioneren in een schoolse setting. Daarnaast kan er sprake zijn van beperkingen in het cognitief functioneren, het leervermogen of het sociaal-emotioneel functioneren, waardoor een aangepast tempo en aanbod nodig zijn. In overleg met jou, jouw netwerk en betrokken professionals binnen en buiten de school zoals docenten, mentor, gedragswetenschapper, onderwijsspecialisten en externe partners wordt het onderwijsprogramma hierop afgestemd. Dit kan betekenen dat er (tijdelijk) sprake is van onderwijstijdverkorting, wat wordt vastgelegd in het ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) en waarbij zorgvuldig wordt gekeken hoe en wanneer uitbreiding mogelijk is.

Intensieve ondersteuning

Wanneer een leerling intensieve ondersteuning nodig heeft, is er sprake van een zeer intensieve samenwerking tussen zorg en onderwijs. Betrokken professionals vanuit zorg, zoals de behandelcoördinator, pedagogisch medewerkers en jeugdbeschermer, werken hierbij samen met professionals vanuit school, zoals de docent/mentor, onderwijsondersteuner, gedragswetenschapper en onderwijsspecialist. Gezamenlijk wordt gekeken hoe de leerling (weer) in de klas kan deelnemen of daar kan blijven.

Vaak gaat het om leerlingen bij wie het ingroeien in het onderwijsprogramma (nog) niet is gelukt, omdat de belastbaarheid zeer beperkt is en zij snel overprikkeld raken of uitvallen. In deze situaties ligt de focus niet op het direct volgen van een volledig programma, maar op het opdoen van kleine succeservaringen en het (weer) in beweging komen. Het onderwijsaanbod en het rooster worden volledig afgestemd op de individuele behoeften en draagkracht van de leerling.

De begeleiding is doorgaans zeer intensief en waar nodig individueel (1-op-1). Deze begeleiding kan worden geboden door een docent, onderwijsondersteuner en/of pedagogisch medewerker. Soms vindt dit plaats in een aparte, prikkelarme ruimte buiten de klas, om de leerling de rust en veiligheid te bieden die nodig is om tot ontwikkeling te komen.

Binnen deze vorm van ondersteuning ligt de nadruk op het aanleren en versterken van de basisvaardigheden die nodig zijn om in een schoolse setting te functioneren, zoals het opbouwen van aanwezigheid, het volgen van instructies, het omgaan met anderen en het reguleren van spanning. Vanuit deze basis wordt stap voor stap gewerkt aan uitbreiding van deelname aan het onderwijs, altijd afgestemd op wat de leerling op dat moment aankan.

Elke vier weken wordt de extra/intensieve ondersteuning (het ingroeiplan) met je mentor en gedragswetenschapper geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Jouw doelen worden voor elke schoolvakantie geëvalueerd. Het gehele OPP wordt minimaal één keer per schooljaar geëvalueerd.

Wanneer deze intensieve begeleiding niet heeft geleid tot (een opbouw of verbetering in de) schoolgang, wordt in overleg met Leerplicht gekeken naar een passende oplossing.

2.7 Grenzen aan ondersteuning: wat kan de school niet bieden

Binnen Schakenbosch Onderwijs en Werk stemmen wij het onderwijs en de begeleiding altijd zorgvuldig af op de behoeften van de leerling. Dit doen wij in samenwerking met ouders/verzorgers en Schakenbosch Zorg. Samen zoeken we continu naar wat nodig is om een passend en doorlopend integraal dagprogramma te bieden, waarin onderwijs, zorg en ontwikkeling met elkaar verbonden zijn.

In principe wordt er geen gebruikgemaakt van vaste grenzen waarbij ondersteuning niet geboden kan worden. In plaats daarvan kijken we steeds individueel naar wat mogelijk en passend is binnen onze setting . Wanneer een leerling (tijdelijk) geen onderwijs kan volgen, bijvoorbeeld bij een leerplichtontheffing, denken wij wel actief mee over een zinvolle invulling van het dagprogramma, zodat ontwikkeling op andere gebieden doorgang kan vinden.

Open communicatie en samenwerking met ouders/verzorgers/gezaghebbenden en betrokken partners staan hierbij centraal. Op deze manier zorgen we ervoor dat iedere leerling, binnen de mogelijkheden van Schakenbosch Onderwijs en Werk, passende ondersteuning en begeleiding ontvangt.

2.8 Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB)

Je ontdekt op Schakenbosch Onderwijs en Werk (in samenwerking met je stamschool) wat voor werk bij je past en wat je leuk vindt. Je maakt kennis met verschillende beroepen en doet ervaring op in de praktijk. Samen met je mentor of begeleider kijk je welke vaardigheden je nodig hebt en hoe je die verder kunt ontwikkelen, zodat je een goed beeld krijgt van je toekomstige mogelijkheden.

Op Schakenbosch Onderwijs en Werk worden leerlingen actief betrokken bij de loopbaanontwikkeling door LOB (Loopbaanoriëntatie en -begeleiding)-lessen in de instroom- en perspectiefklassen. In deze lessen staat het ontdekken van eigen interesses, talenten en mogelijkheden centraal. Leerlingen worden begeleid in het nadenken over hun toekomst. Daarbij wordt aandacht besteed aan het verkennen van verschillende beroepen, opleidingen en werkvelden.

Onze school biedt aanvullende loopbaanbegeleiding naast de reguliere LOB. Dit omvat persoonlijke begeleiding tijdens én na de opleiding, extra bedrijfsbezoeken, hulp bij stage- en studiekeuzes en versterking van loopbaanvaardigheden. Deze extra begeleiding sluit aan bij de landelijke inzet om studenten beter te ondersteunen richting vervolgopleiding en werk. Leerlingen die moeite hebben met het maken van keuzes of het opdoen van praktijkervaring kunnen binnen Schakenbosch Onderwijs en Werk extra ondersteuning krijgen van de jobcoaches. De jobcoaches begeleiden leerlingen bij het verkennen van verschillende werkvelden en helpen hen om beter zicht te krijgen op wat bij hen past.

Een voorbeeld hiervan is dat leerlingen de mogelijkheid krijgen om samen met een jobcoach mee te kijken op verschillende stageplekken.

Interne Stage (zijn gestart maar in ontwikkeling schooljaar 2026-2027)

Interne stages zijn bedoeld om leerlingen binnen de school hun eerste werkervaring op te laten doen. Zij krijgen verschillende werkzaamheden aangeboden. Tijdens de stage krijgen de leerlinggerichte opdrachten die zij zelfstandig of in groepsverband moeten uitvoeren. Na het uitvoeren van de opdracht leren zij zichzelf te controleren. Voorbeeld van een interne stage is helpen in de keuken, schoonmaken van de lokalen, kopieerwerk en werkzaamheden in het magazijn en receptiedienst. In aanmerking komen leerlingen waar nog onvoldoende zicht is op het functioneren in een externe stage.

Deze stagevorm heeft verschillende doelen:

  • Het opdoen van werkervaringen voor een externe stage;
  • Het opdoen van succeservaringen t.b.v. het zelfvertrouwen;
  • Observatiemogelijkheid voor de leerkracht met als doel te kunnen beoordelen of de leerlingen geschikt zijn voor de externe stage/arbeidsmarkt.

Begeleide externe stage

Schakenbosch Onderwijs en Werk heeft een samenwerkingsovereenkomst met drie stageplekken:

  • Van der Valk versmarkt Leidschendam: werkzaamheden op de kaasafdeling, vleesproductie en/of distributiecentrum;
  • Hema Voorschoten: werkzaamheden in de winkel;
  • Woonzorgcentra Haaglanden (WZH) Prinsenhof: personeel assisteren bij de begeleiding van cliënten en helpen met activiteiten.

De leerlingen gaan naar één van de drie begeleide stageplekken toe en lopen daar stage onder begeleiding van een jobcoach van Schakenbosch Onderwijs & Werk. De leerlingen werken aan de in hun OPP geformuleerde doelen. De mentor blijft het aanspreekpunt voor de ouders en de leerling.

De begeleide externe stage heeft verschillende doelen:

  • oriëntatie op arbeid;
  • arbeidsgeschiktheid vergroten;
  • werkervaring op doen;
  • ontwikkelen en uitbreiden van sociale- en functiegerichte vaardigheden;
  • verantwoordelijkheidsgevoel ontwikkelen;
  • zelfstandig leren handelen;
  • zelfvertrouwen opbouwen;
  • zich aan de regels leren houden;
  • doorzettingsvermogen ontwikkelen;
  • in een bepaald tempo leren werken;
  • het kunnen inschatten van de mogelijkheden en het beroepsperspectief van de stagiair.

Zelfstandige stage

Bij een zelfstandige stage loopt de leerling stage bij een bedrijf of organisatie waar hij of zij zelfstandig werkzaamheden uitvoert. De begeleiding op de werkplek wordt verzorgd door een praktijkbegeleider vanuit het stagebedrijf. Vanuit Schakenbosch Onderwijs & Werk blijft de mentor of stagedocent betrokken door middel van regelmatige contactmomenten, stagebezoeken en evaluaties.

Tijdens de stage werkt de leerling aan de doelen die zijn opgenomen in het Ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) en wordt toegewerkt naar een zo zelfstandig mogelijke deelname aan de arbeidsmarkt.

De zelfstandige stage heeft als doel om leerlingen voor te bereiden op een passende plek binnen arbeid, vervolgonderwijs of dagbesteding. Hierbij wordt gewerkt aan:

  • Het toepassen van werknemersvaardigheden in een realistische werkomgeving;
  • Het vergroten van zelfstandigheid en zelfredzaamheid op de werkvloer;
  • Het opdoen van relevante werkervaring;
  • Het ontwikkelen en versterken van sociale en communicatieve vaardigheden;
  • Het uitvoeren van werkzaamheden met een toenemende mate van zelfstandigheid;
  • Het nemen van verantwoordelijkheid voor taken, afspraken en gedrag;
  • Het vergroten van het zelfvertrouwen en de eigen effectiviteit;
  • Het leren omgaan met feedback en het reflecteren op eigen handelen;
  • Het ontwikkelen van een professionele werkhouding;
  • Het leren werken volgens de geldende regels, procedures en verwachtingen binnen een organisatie;
  • Het verkrijgen van inzicht in eigen talenten, mogelijkheden en toekomstperspectief;
  • Het voorbereiden op een duurzame uitstroom naar arbeid, vervolgonderwijs of een andere passende vervolgbestemming.

De zelfstandige stage biedt leerlingen de mogelijkheid om hun vaardigheden in de praktijk te laten zien en verder te ontwikkelen binnen een zo regulier mogelijke werkomgeving.

Stage en ouders

Voordat de leerling stage gaat lopen heeft de mentor contact met de ouder(s)/ verzorger(s)/gezaghebbende. De ouders krijgen informatie over doel en organisatie van stage. Er wordt nadrukkelijk besproken dat een leerling verzekerd moet zijn voor Wettelijke aansprakelijkheid en Ziektekosten en de ouders tekenen voor akkoord. Na ondertekening wordt dit document in SomToday opgeslagen.

Ouders worden zo goed mogelijk op de hoogte gehouden van de stage. Ouders nemen altijd contact op met de mentor en/of stagebegeleider van de school en nooit rechtstreeks met het stagebedrijf of de werkbegeleider.

Er is minimaal tweewekelijks contact tussen ouder(s)/gezaghebbende(n) en de mentor, waarin de ontwikkeling van de leerling, voortgang in de LOB-doelen en eventuele aandachtspunten worden besproken. Daarnaast hebben ouder(s)/gezaghebbende(n) regelmatig contact met de loopbaanspecialist, die meedenkt over passende vervolgstappen richting onderwijs of werk.

2.8 Ons zorgaanbod

Tijdens je verblijf op Schakenbosch, maken we afspraken met jou, je netwerk en je stamschool om jou zo goed mogelijk te kunnen begeleiden in jouw onderwijsloopbaan. Je woont op een behandelgroep die jou zorg biedt. Daar krijg je de behandeling die je nodig hebt, denk aan verschillende soorten therapieën. Schakenbosch biedt vanuit zorg ook diagnostiek. Deze zorg is erop gericht jou – samen met de mensen om je heen – te ondersteunen, zodat je weer kunt leren, je verder kunt ontwikkelen en kunt werken aan een volgende stap. Voor de ondersteuning die wij als school bieden, zie paragraaf 2.6.

De begeleiding helpt je om beter om te gaan met gevoelens, gedrag en lastige situaties. Zo werken we eraan dat jij weer verder kunt, bijvoorbeeld richting regulier of speciaal onderwijs, werk of dagbesteding.

Op school werken begeleiders, behandelaren en docenten samen. Zij stemmen hun begeleiding goed met elkaar af, zodat jij duidelijkheid, rust en veiligheid ervaart. Omdat je hier tijdelijk bent, werken we doelgericht toe naar een passende (vervolg)plek en zorgen we voor een goede overdracht van jouw begeleiding.

Ons zorgteam bestaat uit gedragswetenschappers (orthopedagogen) Onderwijsspecialisten, directrice (CvB) in overleg met behandelcoördinator zorg.

Volgende pagina

3. Plaatsing en samenwerking

Lees verder